Podstawa prawna: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 28 czerwca 2019 sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach. Osoba egzaminowana może przystąpić do egzaminu państwowego, jeżeli okaże ważny w dniu egzaminu jeden z dokumentów potwierdzających jej tożsamość: dowód osobisty;kartę pobytu;paszport;tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca;polski dokument tożsamości cudzoziemca;zgoda na pobyt tolerowany. Minimalny czas trwania jazdy w ruchu drogowym: Kat. AM – nie mniej niż 10 B1 i B – nie mniej niż 40 min. Egzaminator może zakończyć egzamin z wynikiem pozytywnym już po 25 min, wtedy gdy zostały wykonane wszystkie wymagane zadania egzaminacyjne, a wynik egzaminu jest pozytywnyKat. A, A1, A2, B+E, T – nie mniej niż 25 C, C1, D, D1, C+E, C1+E, D+E, D1+E – nie mniej niż 45 min. Kat. AM, A1, A2, A prawa jazdy. 1. Plac manewrowy. prawa jazdy 1 Przygotowanie do jazdy, sprawdzenia stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy. AM, A1, A2, A 6 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu. A1, A2, A 7 Slalom wolny (jazda pomiędzy 5 bramkami ustawionymi na placu manewrowym). AM, A1, A2, A 8 Slalom szybki (jazda pomiędzy pachołkami ustawionymi na placu manewrowym). AM, A1, A2, A 9 Ominięcie przeszkody. A1, A2, A 10 Jazda po łukach w kształcie cyfry 8. AM, A1, A2, A Zadania na placu manewrowym realizowane są w następującej kolejności; poz. 1, poz. 10, poz. 7, poz. 8, poz. 6; Ponadto na placu manewrowym realizowane są zadania: Poz. Zadania egzaminacyjne Kategorie prawa jazdy 23 Hamowanie do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu (manewr może być wykonany na placu manewrowym ośrodka egzaminowania). A1, A2, A 24 Hamowanie wykonywane w sytuacjach awaryjnych – w przypadku kat. A1, A2 i A hamowanie awaryjne musi być wykonane przy prędkości minimum 50 km/h przy użyciu przedniego i tylnego hamulca motocykla. AM, A1, A2, A Dokumenty do pobrania: Wniosek OSKOświadczenie OSK Poz. Zadanie: Kryteria. 1. 2. 3. 1 Nr 1 Przygotowanie do jazdy 1) sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu drogowego – osoba egzaminowana musi zaprezentować, że potrafi sprawdzić: a) poziom oleju w silniku, b) poziom płynu chłodzącego, c) poziom płynu hamulcowego, e) działanie sygnału dźwiękowego, f) działanie świateł pozycyjnych/postojowych, g) działanie świateł mijania, h) działanie świateł drogowych, i) działanie świateł hamowania “STOP”, k) działanie świateł kierunkowskazów, m) działanie świateł przeciwmgłowych tylnych – jeżeli występuje; Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 1: – na wykonanie czynności osoba egzaminowana ma nie więcej niż 5 minut, – osoba egzaminowana powinna co najmniej wskazać, gdzie i przy użyciu jakich przyrządów lub wskaźników sprawdza się poziom odpowiednich płynów w pojeździe, – w przypadku dokonywania sprawdzania świateł, o których mowa w lit. i, osoba egzaminowana może poprosić egzaminatora o potwierdzenie działania światła zewnętrznego, – losowy dobór elementów czynności dla każdej osoby egzaminowanej dokonywany jest przez ośrodek egzaminowania przy użyciu urządzenia komputerowego. Urządzenie losuje 1 element spośród elementów określonych w lit. a-e oraz 1 element spośród elementów określonych w lit. f-m. 2) właściwe ustawienie lusterek. 3) przy kategorii AM, A2, A1, A: a) wykorzystanie odpowiedniego stroju ochronnego, b) sprawdzenie stanu łańcucha (w przypadku gdy pojazd jest wyposażony w łańcuch), c) zdjęcie pojazdu z podpórki i przemieszczenie go przy unieruchomionym silniku, d) podparcie pojazdu na podpórce; Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 3 c: – zdjęcie z podpórki i przemieszczenie pojazdu z poz. 1 do poz. 2 w wyznaczonym stanowisku przy unieruchomionym silniku, – nienajeżdżanie na linie ograniczające stanowisko, – maksymalnie 3 zmiany kierunku ruchu (do tyłu, do przodu, do tyłu). W przypadku niewłaściwego wykonania zadania w trakcie drugiej próby sprawdzeniu i ocenie podlegają wyłącznie te elementy zadania, które zostały wykonane nieprawidłowo lub nie zostały wykonane w ogóle. 2 Nr 6 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu Przy ruszaniu pojazd nie powinien cofnąć się więcej niż 0,2 m, a silnik nie powinien zgasnąć – osoba egzaminowana w trakcie wykonywania tego manewru po zatrzymaniu pojazdu na wzniesieniu rusza do przodu. 3 Nr 7 Slalom wolny 1) upewnienie się o możliwości jazdy: a) wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, b) ocena sytuacji wokół pojazdu, c) płynne ruszenie – łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika; 2) 2-krotny przejazd pomiędzy 5 bramkami; Sposób wykonania zadania: a) niepodpieranie się nogami, b) niepotrącanie pachołków. 4 Nr 8 Slalom szybki 1) upewnienie się o możliwości jazdy: a) wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, b) ocena sytuacji wokół pojazdu, c) płynne ruszenie – łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika; 2) przejazd przez bramkę początkową, slalom pomiędzy 3 pachołkami i wyjazd przez bramkę końcową. Sposób wykonania zadania: a) średnia prędkość przejazdu nie może być mniejsza niż 30 km/h,- nie dotyczy kategorii AM, b) przejazdy muszą odbywać się na 2 lub 3 biegu – nie dotyczy kat. AM, c) niepodpieranie się nogami, d) niepotrącanie pachołków. 5 Nr 9 Ominięcie przeszkody 1) upewnienie się o możliwości jazdy: a) wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, b) ocena sytuacji wokół pojazdu, c) płynne ruszenie – łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika; 2) 2-krotny przejazd pasem ruchu, na którym jest ustawiona przeszkoda; Sposób wykonania zadania: a) prędkość najazdu mierzona w wyznaczonym miejscu (wyłącznie od strony najazdu ) nie może być mniejsza niż 50 km/h, b) przeszkodę omija się raz z prawej, raz z lewej strony, tak aby zaprezentować umiejętność wykonania przeciwskrętu w prawo i w lewo, c) niepodpieranie się nogami, d) nienajeżdżanie na linie wyznaczające zadania egzaminacyjne, e) niepotrącanie pachołków. 6 Nr 10 Jazda po łukach w kształcie cyfry 8. 1) upewnienie się o możliwości jazdy: a) wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, b) ocena sytuacji wokół pojazdu, c) płynne ruszenie – łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika, d) włączenie świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym – jeżeli światła nie włączają się automatycznie; 2) 5-krotny przejazd po łukach w kształcie cyfry 8 Sposób wykonania zadania: a) niepodpieranie się nogami, b) nienajeżdżanie na linie wyznaczające zadania egzaminacyjne, b) niepotrącanie pachołków. 2. Ruch drogowy. Poz. Zadanie egzaminacyjne. 1 Wjazd na drogę z obiektu przydrożnego. 2 Jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi o różnej liczbie pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości. 3 Jazda drogami dwukierunkowymi dwujezdniowymi o różnej liczbie pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości. 4 Jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie pasów ruchu. 5 Przejazd przez skrzyżowania równorzędne. 6 Przejazd przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu (znak A-7, B-20, D-1 oraz w połączeniu z tabliczkami T-6a i T-6c) określonymi w przepisach w sprawie znaków i sygnałów drogowych. 7 Przejazd przez skrzyżowania z sygnalizacją świetlną. 8 Przejazd przez skrzyżowania, na których ruch odbywa się wokół wyspy. 9 Przejazd przez skrzyżowania dwupoziomowe (wjazd i zjazd)*. 10 Przejazd przez przejścia dla pieszych. 13 Przejazd przez torowisko tramwajowe** i kolejowe*. 14 Przejazd przez tunel*. 15 Przejazd obok przystanku tramwajowego** i autobusowego. 16 Wykonanie manewru wyprzedzania – jeżeli jest to możliwe. 17 Wykonanie manewru omijania – jeżeli jest to możliwe. 18 Wykonanie manewru wymijania (dla kategorii A1, A2 i A przy prędkości co najmniej 50 km/h). 19 Wykonanie manewru zmiany pasa ruchu. 20 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w prawo. 21 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w lewo. 21 Wykonanie manewru zawracania na skrzyżowaniu. § 10 ust. wniosek i koszt niepełnosprawnej osoby egzaminowanej posiadającej orzeczenie lekarskie z adnotacją, że może prowadzić pojazd po przystosowaniu go do rodzaju schorzenia dopuszcza się przeprowadzenie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii AM czterokołowcem lekkim lub motorowerem trójkołowym. Osoba niepełnosprawna, o której mowa w § 10 ust. 5., podczas części praktycznej egzaminu państwowego wykonuje zadania określone dla prawa jazdy kategorii B1 w sposób określony dla tej kategorii z zachowaniem czasu miejsca przeprowadzania egzaminu określonego dla prawa jazdy kategorii AM. kat. B, B1 prawa jazdy. 1. Plac manewrowy. Poz. Zadania egzaminacyjne. Kategorie prawa jazdy 1 Przygotowanie do jazdy, sprawdzenia stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy. B, B1 2 Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu. B, B1 6 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu. B, B1 Zadania na placu manewrowym realizowane są w następującej kolejności; poz. 2, poz. 6; Poz. Zadanie nr: Kryteria. 1 Nr 1 Przygotowanie do jazdy 1) sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu drogowego – osoba egzaminowana musi zaprezentować, że potrafi sprawdzić: a) poziom oleju w silniku, b) poziom płynu chłodzącego, c) poziom płynu hamulcowego, d) obecność płynu w zbiorniku spryskiwaczy, e) działanie sygnału dźwiękowego, f) działanie świateł pozycyjnych/postojowych, g) działanie świateł mijania, h) działanie świateł drogowych, i) działanie świateł hamowania “STOP”, j) działanie świateł cofania, k) działanie świateł kierunkowskazów, l) działanie świateł awaryjnych, m) działanie świateł przeciwmgłowych tylnych – jeżeli występuje. Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 1: – na wykonanie czynności osoba egzaminowana ma nie więcej niż 5 minut, – osoba egzaminowana powinna co najmniej wskazać, gdzie i przy użyciu jakich przyrządów lub wskaźników sprawdza się poziom odpowiednich płynów w pojeździe, – w przypadku dokonywania sprawdzenia świateł, o których mowa w lit. i lub j, osoba egzaminowana może poprosić egzaminatora o potwierdzenie działania światła zewnętrznego, – losowy dobór elementów czynności dla każdej osoby egzaminowanej dokonywany jest przez ośrodek egzaminowania przy użyciu urządzenia komputerowego. Urządzenie losuje 1 element spośród elementów określonych w lit. a-e oraz 1 element spośród elementów określonych w lit. f-m. 2) właściwe ustawienie fotela, lusterek, zagłówków i zapięcie pasów bezpieczeństwa (jeżeli pojazd jest w nie wyposażony), upewnienie się, czy drzwi pojazdu są zamknięte. Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 2: – w lewym lusterku kierowca powinien widzieć lewy bok pojazdu i lewy obszar przestrzeni za pojazdem, – w prawym lusterku kierowca powinien widzieć prawy bok pojazdu i prawy obszar przestrzeni za pojazdem, – w wewnętrznym lusterku kierowca powinien widzieć przez tylną szybę obszar przestrzeni za pojazdem, – zagłówki powinny być ustawione blisko za głową na wysokości głowy; W przypadku niewłaściwego wykonania zadania w trakcie drugiej próby sprawdzeniu i ocenie podlegają wyłącznie te elementy zadania, które zostały wykonane nieprawidłowo lub nie zostały wykonane w ogóle. 2 Nr 2 Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu 1) uruchomienie pojazdu; 2) włączenie świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym; 3) upewnienie się o możliwości jazdy: a) wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, b) ocena sytuacji wokół pojazdu; 2) płynne ruszenie: a) zwolnienie hamulca postojowego – w przypadku gdy jest uruchomiony, b) łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika; 3) płynna jazda pasem ruchu do przodu i tyłu, ( w trakcie jazdy do tyłu obserwacja toru jazdy pojazdu zgodnie z techniką kierowania przez tylną szybę pojazdu i lusterka); 5) nienajeżdżanie kołem na linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk ( nie dotyczy linii wewnętrznych ograniczających i wyznaczających pole zatrzymania pojazdu); 6) nienajeżdżanie na pachołki lub tyczki oraz niepotrącanie ich; 7) zatrzymanie pojazdu przed końcem i początkiem pasa ruchu: w wyznaczonym polu zatrzymania pojazdu. 3 Nr 6 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu Przy ruszaniu pojazd nie powinien cofnąć się więcej niż 0,2 m, a silnik nie powinien zgasnąć. Osoba egzaminowana w trakcie wykonywania tego manewru po zatrzymaniu pojazdu na wzniesieniu zaciąga/ uruchamia hamulec postojowy, a następnie rusza do przodu zwalniając go. 2. Ruch drogowy. Poz. Zadanie egzaminacyjne. 1 Wjazd na drogę z obiektu przydrożnego. 2 Jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi o różnej liczbie pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości. 3 Jazda drogami dwukierunkowymi dwujezdniowymi o różnej liczbie pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości. 4 Jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie pasów ruchu. 5 Przejazd przez skrzyżowania równorzędne. 6 Przejazd przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu (znak A-7, B-20, D-1 oraz w połączeniu z tabliczkami T-6a i T-6c) określonymi w przepisach w sprawie znaków i sygnałów drogowych. 7 Przejazd przez skrzyżowania z sygnalizacją świetlną. 8 Przejazd przez skrzyżowania, na których ruch odbywa się wokół wyspy. 9 Przejazd przez skrzyżowania dwupoziomowe (wjazd i zjazd)*. 10 Przejazd przez przejścia dla pieszych. 11 Wykonanie jednego z następujących manewrów parkowania: – prostopadłe – wjazd przodem wyjazd tyłem (możliwa jedna korekta toru jazdy), przy czym miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu); parkowanie odbywa się z zachowaniem zasad ruchu drogowego, – skośne – wjazd przodem wyjazd tyłem (możliwa jedna korekta toru jazdy), przy czym miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu); parkowanie odbywa się z zachowaniem zasad ruchu drogowego, – równoległe pomiędzy dwoma pojazdami (manewr jest wykonywany, jeżeli jest możliwe wyznaczenie miejsca do parkowania – możliwa jedna korekta toru jazdy) – wjazd tyłem wyjazd przodem, przy czym miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami powinna stanowić około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego; w trakcie wykonywania manewru możliwa jedna korekta toru jazdy; po zaparkowaniu pojazd nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego; w przypadku gdy pojazd parkuje równolegle do krawężnika, w trakcie wykonywania manewru nie może najechać na krawężnik. W przypadku błędnego wykonania manewru parkowania możliwe jest wykonanie manewru w innym miejscu wskazanym przez egzaminatora, a w razie braku możliwości znalezienia miejsca do wykonania manewru dopuszcza się zamiennie wykonanie innego manewru parkowania. 12 Wykonanie z zachowaniem zasad ruchu drogowego, manewru zawracania na drodze jednojezdniowej – dwukierunkowej – możliwość wykonania manewru przy wykorzystaniu infrastruktury drogowej (bramy, wjazdy, podjazdy, zatoczki itp.), – zawracanie musi odbyć się przy użyciu biegu wstecznego, – miejsce do zawracania wyznacza egzaminator. 13 Przejazd przez torowisko tramwajowe** i kolejowe* 14 Przejazd przez tunel* 15 Przejazd obok przystanku tramwajowego** i autobusowego. 16 Wykonanie manewru wyprzedzania – jeżeli jest to możliwe. 17 Wykonanie manewru omijania – jeżeli jest to możliwe. 18 Wykonanie manewru wymijania. 19 Wykonanie manewru zmiany pasa ruchu. 20 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w prawo. 21 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w lewo. 22 Wykonanie manewru zawracania na skrzyżowaniu. 23Hamowanie do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu (manewr może być wykonany na placu manewrowym ośrodka egzaminowania).24Hamowanie wykonywane w sytuacjach awaryjnych – biegów właściwa dla energooszczędnej jazdy (dotyczy wyłącznie egzaminu państwowego przeprowadzanego w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D +E); w zakresie prawa jazdy kategorii B i B+E osoba egzaminowana powinna dokonywać zmiany biegu na wyższy w momencie kiedy silnik osiągnie od 1800 do 2600 obrotów na minutę, a pierwsze cztery biegi powinny być włączone zanim pojazd osiągnie 50 km/h; w zakresie pozostałych kategorii prawa jazdy osoba egzaminowana powinna utrzymywać prędkość obrotową silnika w zakresie zielonego pola pracy oznaczonego na obrotomierzu pojazdu z momentu obrotowego silnika podczas hamowania – stosowanie hamowania silnikiem (dotyczy wyłącznie egzaminu państwowego przeprowadzanego w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E). * Jeżeli są dostępne. Ocenę dostępności przejazdu przez torowisko kolejowe, skrzyżowanie dwupoziomowe lub tunel położone w odległości większej niż 2,5 km od placu manewrowego ośrodka egzaminowania, dokonuje egzaminator biorąc pod uwagę w szczególności: przeciętny czas trwania jazdy w ruchu drogowym, ograniczenia w ruchu, natężenie ruchu, zdarzenia drogowe. ** Dotyczy miast z komunikacją tramwajową. Kat. C1, C, D1, D prawa jazdy 1. Plac manewrowy Nr Zadania egzaminacyjne Kategorie prawa jazdy 1 Przygotowanie do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy C1, C, D1, D 2 Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu. C1, C, D1, D 3 Parkowanie skośne (wjazd przodem – wyjazd tyłem). C1, C, D1, D 4 Parkowanie prostopadłe (wjazd tyłem – wyjazd przodem albo wjazd przodem – wyjazd tyłem). C1, C, D1, D 5 Parkowanie równoległe (wjazd tyłem – wyjazd przodem). C1, C, D1, D 6 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu. C1, C, D1, D Zadania na placu manewrowym realizowane są w następującej kolejności; poz. 2 oraz w jednym z zestawów określonych w tabeli Tabela nr 3 Poz. Nr zestawu Pozycja zadania w tabeli nr 2 Kategorie prawa jazdy 1 1 3, 4 – wjazd tyłem C1, C, D1, D 2 2 3, 5 C1, C, D1, D 3 3 4 – wjazd przodem, 6 C1, C, D1, D 4 4 5, 6 C1, C, D1, D Poz. Zadania nr: Kryteria 1 Nr 1 Przygotowanie do jazdy 1) sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu drogowego – osoba egzaminowana musi zaprezentować, że potrafi sprawdzić: a) poziom oleju w silniku, b) poziom płynu chłodzącego, c) poziom płynu hamulcowego, d) obecność płynu w zbiorniku spryskiwaczy, e) działanie sygnału dźwiękowego, f) działanie świateł pozycyjnych/postojowych, g) działanie świateł mijania, h) działanie świateł drogowych, i) działanie świateł hamowania “STOP”, j) działanie świateł cofania, k) działanie świateł kierunkowskazów, l) działanie świateł awaryjnych, m) działanie świateł przeciwmgłowych tylnych – jeżeli występuje. Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 1: – na wykonanie czynności osoba egzaminowana ma nie więcej niż 5 minut, – osoba egzaminowana powinna co najmniej wskazać, gdzie i przy użyciu jakich przyrządów lub wskaźników sprawdza się poziom odpowiednich płynów w pojeździe, – w przypadku dokonywania sprawdzenia świateł, o których mowa w lit. i lub j, osoba egzaminowana może poprosić egzaminatora o potwierdzenie działania światła zewnętrznego, – losowy dobór elementów czynności dla każdej osoby egzaminowanej dokonywany jest przez ośrodek egzaminowania przy użyciu urządzenia komputerowego. Urządzenie losuje 1 element spośród elementów określonych w lit. a-e oraz 1 element spośród elementów określonych w lit. f-m. W przypadku gdy ośrodek egzaminowania nie dysponuje odpowiednim urządzeniem komputerowym, losowego doboru elementów części pierwszej zadania dokonuje każda osoba egzaminowana, przed przystąpieniem do wykonania zadania, z zachowaniem podziału losowanych elementów zadania jak dla losowania komputerowego; 2) właściwe ustawienie fotela, lusterek, zagłówków i zapięcie pasów bezpieczeństwa (jeżeli pojazd jest w nie wyposażony), upewnienie się czy drzwi pojazdu są zamknięte. Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 2: – w lewym lusterku osoba egzaminowana powinna widzieć lewy bok pojazdu i lewy obszar przestrzeni za pojazdem, – w prawym lusterku osoba egzaminowana powinna widzieć prawy bok pojazdu i prawy obszar przestrzeni za pojazdem, – w wewnętrznym lusterku osoba egzaminowana powinna widzieć przez tylną szybę obszar przestrzeni za pojazdem, – zagłówki powinny być ustawione blisko za głową na wysokości głowy; 5) dodatkowo dla kategorii D1,D, sprawdzenie nadwozia, drzwi, wyjść awaryjnych, wymaganego wyposażenia: liczby miejsc, liczby wyjść, koła zapasowego, liczby gaśnic, apteczki. W przypadku niewłaściwego wykonania zadania w trakcie drugiej próby sprawdzeniu i ocenie podlegają wyłącznie te elementy zadania, które zostały wykonane nieprawidłowo lub nie zostały wykonane w ogóle. 2 Nr 2 Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu 1) uruchomienie silnika pojazdu; 2) włączenie świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym – jeżeli światła nie włączają się automatycznie; 3) upewnienie się o możliwości jazdy: a) wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, b) ocena sytuacji wokół pojazdu; 2) płynne ruszenie: a) zwolnienie hamulca postojowego – w przypadku gdy jest uruchomiony, b) łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika; 3) dla prawa jazdy kategorii C1, C, D1 – płynna jazda pasem ruchu do przodu i tyłu 5) nienajeżdżanie kołem na linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk 6) nienajeżdżanie na pachołki lub tyczki oraz niepotrącanie ich; 7) zatrzymanie pojazdu przed końcem i początkiem pasa ruchu: b) w przypadku pozostałych kategorii w odległości nie większej niż 1 m od linii ograniczającej pas. W przypadku egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii D, dopuszcza się jedno opuszczenie miejsca kierowcy i pojazdu w czasie wykonywania zadania. 3 Nr 3 Parkowanie skośne (wjazd przodem-wyjazd tyłem) Nr 4 Parkowanie prostopadłe (wjazd tyłem – wyjazd przodem albo wjazd przodem wyjazd tyłem ). Właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy. Sposób wykonania zadania: a) możliwa jedna korekta toru jazdy, b) pojazd nie może: – wyjechać kołem poza określony obszar wjazdu, – naruszyć (najechać kołem lub wyjechać obrysem pojazdu nad linię) linii ograniczających stanowisko, – potrącić pachołków lub tyczek, c) pozycja pojazdu na stanowisku – wewnątrz stanowiska. 4 Nr 5 Parkowanie równoległe (wjazd tyłem – wyjazd przodem). Właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy. Sposób wykonania zadania: a) możliwa jedna korekta toru jazdy, b) pojazd nie może: – naruszyć linii ograniczających stanowisko (pachołki lub tyczki), oraz – najechać na krawężnik, c) pozycja pojazdu na stanowisku – wewnątrz stanowiska. 5 Nr 6 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu. Przy ruszaniu pojazd nie powinien cofnąć się więcej niż 0,2 m, a silnik nie powinien zgasnąć. Osoba egzaminowana w trakcie wykonywania tego manewru po zatrzymaniu pojazdu na wzniesieniu zaciąga/uruchamia hamulec postojowy, a następnie rusza do przodu zwalniając go 2. Ruch drogowy. Poz. Zadanie egzaminacyjne. 1 Wjazd na drogę z obiektu przydrożnego. 2 Jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi o różnej liczbie pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości. 3 Jazda drogami dwukierunkowymi dwujezdniowymi o różnej liczbie pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości. 4 Jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie pasów ruchu. 5 Przejazd przez skrzyżowania równorzędne. 6 Przejazd przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu (znak A-7, B-20, D-1 oraz w połączeniu z tabliczkami T-6a i T-6c) określonymi w przepisach w sprawie znaków i sygnałów drogowych. 7 Przejazd przez skrzyżowania z sygnalizacją świetlną. 8 Przejazd przez skrzyżowania, na których ruch odbywa się wokół wyspy. 9 Przejazd przez skrzyżowania dwupoziomowe (wjazd i zjazd)*. 10 Przejazd przez przejścia dla pieszych. 13 Przejazd przez torowisko tramwajowe** i kolejowe* 14 Przejazd przez tunel* 15 Przejazd obok przystanku tramwajowego** i autobusowego. 16 Wykonanie manewru wyprzedzania – jeżeli jest to możliwe. 17 Wykonanie manewru omijania – jeżeli jest to możliwe. 18 Wykonanie manewru wymijania. 19 Wykonanie manewru zmiany pasa ruchu. 20 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w prawo. 21 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w lewo. 22 Wykonanie manewru zawracania na skrzyżowaniu. 23 Hamowanie do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu (manewr może być wykonany na placu manewrowym ośrodka egzaminowania).24Hamowanie wykonywane w sytuacjach awaryjnych – biegów właściwa dla energooszczędnej jazdy (dotyczy wyłącznie egzaminu państwowego przeprowadzanego w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D +E); w zakresie prawa jazdy kategorii B i B+E osoba egzaminowana powinna dokonywać zmiany biegu na wyższy w momencie kiedy silnik osiągnie od 1800 do 2600 obrotów na minutę, a pierwsze cztery biegi powinny być włączone zanim pojazd osiągnie 50 km/h; w zakresie pozostałych kategorii prawa jazdy osoba egzaminowana powinna utrzymywać prędkość obrotową silnika w zakresie zielonego pola pracy oznaczonego na obrotomierzu pojazdu z momentu obrotowego silnika podczas hamowania – stosowanie hamowania silnikiem (dotyczy wyłącznie egzaminu państwowego przeprowadzanego w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E). * Jeżeli są dostępne. Ocenę dostępności przejazdu przez torowisko kolejowe, skrzyżowanie dwupoziomowe lub tunel położone w odległości większej niż 2,5 km od placu manewrowego ośrodka egzaminowania, dokonuje egzaminator biorąc pod uwagę w szczególności: przeciętny czas trwania jazdy w ruchu drogowym, ograniczenia w ruchu, natężenie ruchu, zdarzenia drogowe. ** Dotyczy miast z komunikacją tramwajową. Kat. B+E, C1+E, C+E, D1+E, D+E, T prawa jazdy 1. Plac manewrowy. Poz. Zadania egzaminacyjne Kategorie prawa jazdy 1 Przygotowanie do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy B+E, C1+E, C+E, ,D1+E, D,+E, T 2 Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu. B+E, C1+E,C+E, D1+E,D+E, T 3 Parkowanie skośne (wjazd przodem – wyjazd tyłem). B+E, C1+E,C+E, D1+E,D+E, T 4 Parkowanie prostopadłe (wjazd tyłem – wyjazd przodem albo wjazd przodem – wyjazd tyłem). B+E, C1+E,C+E, D1+E,D+E, T 6 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu. B+E, C1+E,C+E, D1+E,D+E, T Zadania na placu manewrowym realizowane są w następującej kolejności; poz. 2 oraz w jednym z zestawów określonych w tabeli Poz. Nr zestawu Pozycja zadania w tabeli nr 2 Kategorie prawa jazdy 1 1 3, 4 – wjazd tyłem B+E, C1+E, C+E, ,D1+E, D,+E, T 2 2 3, 5 B+E, C1+E, C+E, ,D1+E, D,+E, T 3 3 4 – wjazd przodem, 6 B+E, C1+E, C+E, ,D1+E, D,+E, T 4 4 5, 6 B+E, C1+E, C+E, ,D1+E, D,+E, T Poz. Poz. zadania z tabeli 2 Kryteria 1 2 3 1 Nr 1 Przygotowanie do jazdy 1) sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu drogowego – osoba egzaminowana musi zaprezentować, że potrafi sprawdzić: a) poziom oleju w silniku, b) poziom płynu chłodzącego, c) poziom płynu hamulcowego, d) obecność płynu w zbiorniku spryskiwaczy, e) działanie sygnału dźwiękowego, f) działanie świateł pozycyjnych/postojowych, g) działanie świateł mijania, h) działanie świateł drogowych, i) działanie świateł hamowania “STOP”, j) działanie świateł cofania, k) działanie świateł kierunkowskazów, l) działanie świateł awaryjnych, m) działanie świateł przeciwmgłowych tylnych – jeżeli występuje. Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 1: – na wykonanie czynności osoba egzaminowana ma nie więcej niż 5 minut, – osoba egzaminowana powinna co najmniej wskazać, gdzie i przy użyciu jakich przyrządów lub wskaźników sprawdza się poziom odpowiednich płynów w pojeździe, – w przypadku dokonywania sprawdzenia świateł, o których mowa w lit. i lub j, osoba egzaminowana może poprosić egzaminatora o potwierdzenie działania światła zewnętrznego, – losowy dobór elementów czynności dla każdej osoby egzaminowanej dokonywany jest przez ośrodek egzaminowania przy użyciu urządzenia komputerowego. Urządzenie losuje 1 element spośród elementów określonych w lit. a-e oraz 1 element spośród elementów określonych w lit. f-m. W przypadku gdy ośrodek egzaminowania nie dysponuje odpowiednim urządzeniem komputerowym, losowego doboru elementów części pierwszej zadania dokonuje każda osoba egzaminowana, przed przystąpieniem do wykonania zadania, z zachowaniem podziału losowanych elementów zadania jak dla losowania komputerowego; 2) właściwe ustawienie fotela, lusterek, zagłówków i zapięcie pasów bezpieczeństwa (jeżeli pojazd jest w nie wyposażony), upewnienie się czy drzwi pojazdu są zamknięte. Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 2: – w lewym lusterku osoba egzaminowana powinna widzieć lewy bok pojazdu i lewy obszar przestrzeni za pojazdem, – w prawym lusterku osoba egzaminowana powinna widzieć prawy bok pojazdu i prawy obszar przestrzeni za pojazdem, – w wewnętrznym lusterku osoba egzaminowana powinna widzieć przez tylną szybę obszar przestrzeni za pojazdem, – zagłówki powinny być ustawione blisko za głową na wysokości głowy; 4) dodatkowo dla kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E, D+E, T: a) sprawdzenie mechanizmu sprzęgającego (w tym przewodów hamulcowych i elektrycznych), elementów przyczepy związanych z jej załadunkiem, sposobu zabezpieczenia ładunku, b) sprzęganie przyczepy z pojazdem silnikowym (sytuacja wyjściowa – pojazd silnikowy obok przyczepy) – na wykonanie zadania osoba egzaminowana ma nie więcej niż 15 minut, a osoba niepełnosprawna, mająca niedowład kończyn dolnych lub górnych, ma na wykonanie tego zadania nie więcej niż 30 minut. Sposób wykonania części zadania określonego w pkt 4 lit. b: – podjazd pojazdem silnikowym przed przyczepę, – cofnięcie pojazdem silnikowym w kierunku przyczepy w sposób umożliwiający dokonanie sprzęgnięcia, – regulacja wysokości zaczepu przyczepy (w przypadku gdy konstrukcja przyczepy to umożliwia), – dokonanie połączenia zaczepu przyczepy z hakiem lub zaczepu pojazdu silnikowego oraz zabezpieczenie przed rozłączeniem, – podłączenie do pojazdu silnikowego: przewodów elektrycznych przyczepy (silnik pojazdu wyłączony), przewodów hamulcowych przyczepy, sprawdzenie działania świateł przyczepy, zwolnienie hamulca postojowego, jeżeli przyczepa jest wyposażona w hamulec postojowy; 5) dodatkowo dla kategorii D1+E, D+E, sprawdzenie nadwozia, drzwi, wyjść awaryjnych, wymaganego wyposażenia: liczby miejsc, liczby wyjść, koła zapasowego, liczby gaśnic, apteczki. W przypadku niewłaściwego wykonania zadania w trakcie drugiej próby sprawdzeniu i ocenie podlegają wyłącznie te elementy zadania, które zostały wykonane nieprawidłowo lub nie zostały wykonane w ogóle. 2 Nr 2 Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu 1) uruchomienie silnika pojazdu; 2) włączenie świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym – jeżeli światła nie włączają się automatycznie; 3) upewnienie się o możliwości jazdy: a) wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, b) ocena sytuacji wokół pojazdu; 2) płynne ruszenie: a) zwolnienie hamulca postojowego – w przypadku gdy jest uruchomiony, b) łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika; 4) dla prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E, D, D+E, T: a) płynna jazda do przodu pasem ruchu, b) cofanie po prostej i łuku, z możliwością zatrzymywania się i ponawiania jazdy do przodu, w czasie nie dłuższym niż 5 minut; 5) nienajeżdżanie kołem na linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk 6) nienajeżdżanie na pachołki lub tyczki oraz niepotrącanie ich; 7) zatrzymanie pojazdu przed końcem i początkiem pasa ruchu: b) w przypadku pozostałych kategorii w odległości nie większej niż 1 m od linii ograniczającej pas. W przypadku egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E,D+E, T dopuszcza się jedno opuszczenie miejsca kierowcy i pojazdu w czasie wykonywania zadania. 3 Nr 3 Parkowanie skośne (wjazd przodem-wyjazd tyłem) Nr 4 Parkowanie prostopadłe (wjazd tyłem – wyjazd przodem albo wjazd przodem wyjazd tyłem ). Właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy. Sposób wykonania zadania: a) możliwa jedna korekta toru jazdy, b) pojazd nie może: – wyjechać kołem poza określony obszar wjazdu, – naruszyć (najechać kołem lub wyjechać obrysem pojazdu nad linię) linii ograniczających stanowisko, – potrącić pachołków lub tyczek, c) pozycja pojazdu na stanowisku – wewnątrz stanowiska. 5 Nr 6 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu. Przy ruszaniu pojazd nie powinien cofnąć się więcej niż 0,2 m, a silnik nie powinien zgasnąć. Osoba egzaminowana w trakcie wykonywania tego manewru po zatrzymaniu pojazdu na wzniesieniu zaciąga/uruchamia hamulec postojowy, a następnie rusza do przodu zwalniając go II. Ruchu drogowy. Zadanie egzaminacyjne realizowane podczas jazdy w ruchu drogowym: Poz. Zadanie egzaminacyjne1Wjazd na drogę z obiektu drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne drogami dwukierunkowymi dwujezdniowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu5Przejazd przez skrzyżowania przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu (znak A-7, B-20, D-1 oraz w połączeniu z tabliczkami T-6a i T-6c) określonymi w przepisach w sprawie znaków i sygnałów przez skrzyżowania z sygnalizacją przez skrzyżowania, na których ruch odbywa się wokół przez skrzyżowania dwupoziomowe (wjazd i zjazd).10Przejazd przez przejścia dla przez torowisko tramwajowe** i kolejowe14Przejazd przez tunel*.15Przejazd obok przystanku tramwajowego** i manewru wyprzedzania – jeżeli jest to manewru omijania – jeżeli jest to manewru manewru zmiany pasa manewru zmiany kierunku jazdy w manewru zmiany kierunku jazdy w manewru zawracania na do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu ( manewr może być wykonany na placu manewrowym ośrodka egzaminowania)24Hamowanie wykonywane w sytuacjach awaryjnych (nieobowiązkowe), może być wykonany na placu manewrowym ośrodka egzaminowania25Zmiana biegów właściwa dla energooszczędnej jazdy. Osoba egzaminowana powinna utrzymywać prędkość obrotową silnika w zakresie zielonego pola pracy oznaczonego na obrotomierzu pojazdu egzaminacyjnego26Korzystanie z momentu obrotowego silnika podczas hamowania – stosowanie hamowania pojazdu z przyczepą – zadanie realizowane po powrocie na plac manewrowy ośrodka egzaminowania lub po wykonaniu zadań na placu manewrowym – na wykonanie zadania osoba egzaminowana ma nie więcej niż 10 minut, a osoba niepełnosprawna, mająca niedowład kończyn dolnych lub górnych, ma na wykonanie tego zadania nie więcej niż 30 wykonania czynności podczas rozprzęgania:- zaciśnięcie hamulca postojowego pojazdu silnikowego i unieruchomienie silnika,- zabezpieczenie pojazdu silnikowego i przyczepy przed samoczynnym przemieszczeniem się (użycie klinów lub hamulca postojowego przyczepy),- odłączenie przewodów elektrycznych i hamulcowych we właściwej kolejności (zabezpieczenie ich przed zabrudzeniem poprzez umieszczenie ich we właściwym miejscu),- wysunięcie podpory jeżeli przyczepa jest wyposażona w podporę,- rozłączenie pojazdu z przyczepą ( odjechania pojazdem)- ustawienie pojazdu obok przyczepy.