Rwa kulszowa to bolesny stan wywołany przez ucisk dużego nerwu wychodzącego z rdzenia kręgowego – nervus ischiadicus. Rwa kulszowa przejawia się jako ból w dolnej części pleców, przez pośladki i uda, aż po same stopy. Rwa kulszowa nie jest chorobą, lecz grupą objawów, które dotyczą bólu w dolnej części pleców (lumbago), bólu bioder, nóg, odrętwienia oraz słabej mobilności. Nerw kulszowy jest jednym z najdłuższych nerwów w ludzkim ciele. Rozciąga się od korzenia rdzenia kręgowego, przez miednicę, wzdłuż ud, kończąc się w stopie. Ucisk na nerw kulszowy powoduje zauważalny, ostry ból zwany rwą kulszową, który uniemożliwia stanie lub siedzenie. Rwa kulszowa – zapalenie nerwu udowego jest nadal znane w terminologii jako neuralgia kulszowa lub radikulopatia lędźwiowa. Co jest przyczyną rwy kulszowej? Jak długo się utrzymuje? Dowiedz się wszystkiego o objawach rwy kulszowej oraz jak leczyć rwę kulszową z tego tekstu. Spis treści: RWA KULSZOWA OBJAWY RWY KULSZOWEJ CO POWODUJE RWĘ KULSZOWĄ? SKĄD MAM WIEDZIEĆ, CZY MAM RWĘ KULSZOWĄ? JAKI JEST NAJLEPSZY SPOSÓB NA LECZENIE RWY KULSZOWEJ? JAK ZAPOBIEGAĆ BÓLOWI RWY KULSZOWEJ? CIEKAWOSTKI NA TEMAT RWY KULSZOWEJ Całkowita długość nerwów w ludzkim ciele wynosi ponad 70 kilometrów! Najdłuższy z nich to nerw kulszowy Rwa kulszowa dotyka mężczyzn nieco częściej niż kobiety. Rwa kulszowa występuje zwykle u ludzi w wieku od 35 do 50 lat Starsi ludzie są bardziej narażeni na rwę kulszową Szacuje się, że aż 40% osób przynajmniej raz w życiu będzie cierpiało na rwę kulszową RWA KULSZOWA Ból rwy kulszowej jest niezwykle intensywny i silny – przypomina ukłucie lub nawet porażenie prądem. Ból rwy kulszowej w nodze zazwyczaj obejmuje tylko jedną stronę ciała. Osoba cierpiąca na rwę kulszową czuje promieniujący ból z dolnej części pleców, który rozprzestrzenia się do pośladków, uda, a nawet do samej stopy. Rwa kulszowa nie jest diagnozą, jednak przez to pojęcie rozumie się takie objawy jak: ból nóg mrowienie w nogach ból dolnej części pleców (lumbago) Ból dolnej części pleców rozprzestrzenia się przez pośladki aż po same stopy. Długotrwałe siedzenie lub stanie może nasilić ból. Najczęstszymi przyczynami są: przepuklina dysku zwężenie kręgosłupa lub zwężenie kanału kręgowego choroby degeneracyjne kręgosłupa kręgozmyk zespół mięśnia gruszkowatego lub dysfunkcja stawów krzyżowo-biodrowych. Ból związany z rwą kulszową może być poważny, jednak większość przypadków można rozwiązać w ciągu kilku tygodni przy pomocy leczenia niechirurgicznego. Spektrum bólu jest bardzo zróżnicowane – od łagodnego po bardzo ciężki. Ból osoby cierpiącej na rwę kulszową niekiedy jest porównywalny do porażenia prądem, który może nasilać się podczas kaszlu, kichania lub dłuższego pozostania w pozycji siedzącej. Zazwyczaj dotknięta jest tylko jedna strona ciała; niektóre osoby odczuwają dreszcze, mrowienie w nogach, ból w biodrach i nogach oraz osłabienie mięśni w kończynie z dyskomfortem. Czasami ból pojawia się tylko w jednym miejscu nogi, paraliżując jej pozostałą część. W większości przypadków ból rwy kulszowej ustępuje w ciągu sześciu tygodni lub mniej. OBJAWY RWY KULSZOWEJ Rwa kulszowa, której objawy są bardzo wyraźne, charakteryzuje się silnym i intensywnym bólem, któremu towarzyszy mrowienie lub brak czucia w części nogi. Rwie kulszowej można przypisać wiele objawów, umiarkowany lub silny ból ostry ból dolnej części pleców, rozchodzący się na jedną z nóg uczucie pieczenia lub mrowienia w całej nodze sztywność nogi ograniczona mobilność stopy nasilający się ból podczas siedzenia Ból może być odczuwalny w różnych miejscach, np. w udzie, pośladkach, dolnych partiach pleców, nóg, aż po palce stóp. Rwa kulszowa zwykle występuje w jednej nodze. Wszelkie próby siadania, poruszania, rozciągania nogi lub przesuwania masy ciała z jednej nogi na drugą prowadzą do pogorszenia stanu. Nerw kulszowy łączy kręgosłup z mięśniami nóg, dlatego też osoby zmagające się z rwą kulszową mogą doświadczyć stopniowego osłabienia, a nawet częściowego zaniku niektórych mięśni. W niektórych przypadkach dużym problemem może być zgięcie dolnej części nogi oraz podniesienie stopy. W ciężkich przypadkach może również dojść do nietrzymania moczu, w wyniku bliskiej zależności między nerwem kulszowym a obwodowymi drogami układu nerwowego odpowiedzialnymi za narządy wewnętrzne. Choć rwa kulszowa powoduje silny ból, wiele osób znosi go przez długi czas. Lekarze zalecają, aby jak najszybciej zasięgnąć pomocy i nie opóźniać leczenia, zwłaszcza przy pojawieniu się pierwszych objawów powodujących dyskomfort. Rwa kulszowa nie tylko obniża jakość życia, ale również niesie za sobą wiele krótko- i długoterminowych skutków zdrowotnych. Jak długo utrzymuje się ból rwy kulszowej? Czytaj dalej CO POWODUJE RWĘ KULSZOWĄ? Nerw kulszowy (najdłuższy w ciele człowieka) jest osadzony głęboko w pośladku i nodze, dlatego też trudno jest go uszkodzić. Zdarza się to jednak całkiem często, co z kolei prowadzi do rwy kulszowej. Rwa kulszowa może być wywołana przez: Przepuklinę dysku – każdy dysk jest zbudowany z mocnej warstwy zewnętrznej oraz miękkiej wewnętrznej, która podczas ruchu działa jak poduszka wyściełająca kręgi. W przypadku wypadnięcia dysku, które może nastąpić na skutek urazu lub procesu starzenia, wewnętrzna część dysku ulega wybrzuszeniu lub prowadzi do pęknięcia warstwy zewnętrznej (przepuklina dysku). Wystająca część dysku wewnętrznego może naciskać lub podrażniać korzeń nerwowy, a w skrajnych przypadkach nawet prowadzić do jego uszkodzenia. Zwężenie kręgosłupa lędźwiowego – zwężenie kanału lędźwiowego polega na nacisku na korzenie nerwu kulszowego (czasami również na rdzeń kręgowy). Przypadłość ta może być wrodzona lub nabyta. Nabyte lędźwiowe zwężenie kręgosłupa jest częstą przyczyną rwy kulszowej u pacjentów w średnim wieku lub u osób starszych. Najczęściej są to przyczyny zwyrodnieniowe, np. spondyloza (zużycie kręgosłupa) lub dyskopatia. Choroby cywilizacyjne – wiek, otyłość, ciężka praca fizyczna, długie siedzenie, nieregularne ćwiczenia, noszenie wysokich obcasów, spanie na miękkim materacu Inne choroby – guz kręgosłupa, infekcje, złamania, cukrzyca, skurcze mięśni Ciążę jako odrębny stan, który powoduje zmiany w organizmie. Ból w dolnej części pleców jest dość częstym objawem podczas ciąży w wyniku ucisku na nerw się tak w przypadku, gdy płód jest zbyt ciężki i wywiera nacisk na pobliskie organy. Ponadto, nadwaga w ciąży dodatkowo obciąża krążki międzykręgowe i stawy, co może prowadzić do rwy kulszowej. Ludzie bardzo często nie zauważają rozwoju rwy kulszowej, bagatelizując nasilające się objawy oraz dyskomfort, przypisując je do zmęczenia. W ten sposób osoba nie zmienia zwykłego sposobu życia, nadal pracuje w ten sam sposób, obciążając dolną część pleców. Takie podejście może jedynie pogorszyć ten stan. Lęk, stres, negatywne emocje i obawa o przyszłość również powodują napięcie mięśni i negatywnie wpływają na zdrowie. SKĄD MAM WIEDZIEĆ, CZY MAM RWĘ KULSZOWĄ? Ból wywoływany przez rwę kulszową może być na tyle silny, iż może uniemożliwiać stanie i chodzenie. Ból nasila się wraz z ruchem i obciążeniem mięśniowym, które jest obecne nawet przy drobnych czynnościach, takich jak śmiech, kichanie lub kaszel. W tym przypadku zaleca się umówienie się na badanie z neurologiem, który po rozmowie z pacjentem, określi charakter bólu, czas jego trwania i kilka innych objawów odpowiedzialnych za powstanie bólu. Najsilniej odczuwalny ból jest obecny przy próbie podniesienia wyciągniętej nogi, który został nazwany przez lekarzy testem Lasegue’a. Podczas tego testu pacjent leży na plecach z wyciągniętymi nogami, zaś lekarz powoli i równomiernie podnosi wyprostowaną nogę do góry. W tym samym czasie trzyma kolano dłonią drugiej ręki tak, aby nie było zgięte. Noga podnosi się do wysokości krytycznej, przy której zaczyna być odczuwalny ból lub dyskomfort w pośladkach oraz wzdłuż grzbietu ud. Kąt nachylenia nóg jest mierzony w przybliżeniu. Test jest uznawany za pozytywny, jeżeli kąt, pod jakim noga jest uniesiona, jest mniejszy niż 90 stopni, co wskazuje na silne podrażnienie nerwu oraz wymaga dodatkowych testów i leczenia. Inne metody rozpoznania stosowane w przypadku rwy kulszowej: Badanie rentgenowskie, które pomaga w określeniu obciążenia kręgosłupa oraz krążków międzykręgowych Diagnostyka ultrasonograficzna, rezonans magnetyczny – pomaga w określeniu dokładnej lokalizacji uszkodzenia oraz zaangażowanych nerwów. POWIKŁANIA RWY KULSZOWEJ WYMAGAJĄCE INTERWENCJI MEDYCZNEJ Choć większość ludzi odzyskuje całkowitą sprawność po ustąpieniu rwy kulszowej (często bez leczenia), sama przypadłość może powodować trwałe uszkodzenie nerwów. Dlatego ważnym jest, aby szukać pomocy medycznej w przypadku: Osłabienia mięśni – pojawia się w wyniku uszczypnięcia nerwu. Jeśli ten stan trwa przez dłuższy czas, może prowadzić do chronicznego osłabienia mięśni, a nawet ich zaniku. Dysfunkcji stóp – stopa dosłownie „opada”. Dzieje się tak z powodu skrajnego osłabienia mięśni przedniej części podudzia i stopy. Jest to jedno z najpoważniejszych powikłań rwy kulszowej. Utraty czucia – ponieważ nerw kulszowy jest odpowiedzialny za wrażliwość na dotyk w pośladkach i nogach, ucisk nerwu może prowadzić do mrowienia w całej nodze, a w ciężkich przypadkach do całkowitej utraty czucia. Nietrzymania moczu – ciężkie przypadki ucisku na nerw kulszowy mogą wywołać nietrzymanie moczu i/lub stolca. Nietrzymanie moczu to również mimowolne wydalanie moczu, niezależnie od tego, czy jest to większa czy mniejsza ilość moczu. Do nietrzymania może prowadzić kilka czynników, jednak rwa kulszowa należy do jednych z rzadziej występujących. LECZENIE RWY KULSZOWEJ Nie należy zaniedbywać leczenia rwy kulszowej, zwłaszcza przy pojawieniu się pierwszych objawów choroby. Przed przystąpieniem do jakiegokolwiek leczenia należy ustalić dokładną przyczynę rwy kulszowej, od której zależeć będzie cały proces leczenia. Jako iż rwa kulszowa może wystąpić dość nagle, podjęcie odpowiednich kroków przed wizytą u specjalisty może okazać się doraźną pomocą w leczeniu rwy kulszowej. PIERWSZA POMOC PRZY RWIE KULSZOWEJ Odpoczynek i ograniczenie ruchu są kluczowe w początkowej fazie silnego bólu aż do jego ustąpienia. Ciało powinno być zawsze ciepłe i suche. Połóż się na twardej powierzchni. Ważne jest, aby odciążyć plecy, podkładając poduszkę lub ręcznik pod nogi. Zimne okłady pomagają przy pierwszych oznakach bólu. Przykładaj je do bolącego miejsca na ok. 15-20 minut, powtarzając zabieg co 2-3 godziny. Weź środek przeciwbólowy W przypadku przewlekłej rwy kulszowej zaleca się stosowanie twardej powierzchni do spania i siedzenia. Należy również za wszelką cenę unikać obciążenia fizycznego, hipotermii, przeciążania mięśni pleców oraz dźwigania ciężkich przedmiotów. W tym samym czasie należy jednak prowadzić aktywny tryb życia, dbając o właściwe odżywianie oraz utrzymanie optymalnej wagi ciała. LECZENIE ZACHOWAWCZE RWY KULSZOWEJ Zachowawcze metody leczenia rwy kulszowej obejmują: Środki przeciwbólowe, które w ostrej fazie mają na celu zmniejszenie bólu, złagodzenie skurczów mięśni, poprawę krążenia krwi w obszarze dotkniętym bólem oraz zniwelowanie obrzęków i stanów zapalnych. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) należą do grupy leków przeciwbólowych i mają działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. W przypadku silnych dolegliwości bólowych, przy których leki niesteroidalne nie wykazują żadnej skuteczności, stosuje się również kortykosteroidy, choć leczenie tą metodą nie jest zalecane przez okres dłuższy niż 2 tygodnie. Zastrzyki – w przypadku, gdy ból jest silny, stan zapalny można zmniejszyć poprzez zewnątrzoponową iniekcję sterydów. Zastrzyk podawany jest bezpośrednio w bolesne miejsce i w krótkim czasie prowadzi do złagodzenia bólu, chociaż nie jest to regułą dla wszystkich pacjentów. Zastrzyki mają na celu zmniejszenie stanu zapalnego i bólu, tak aby pacjent mógł normalnie funkcjonować oraz przeprowadzić terapię – Zaleca się połączenie zwykłego leczenia rwy kulszowej z fizjoterapią, gdyż połączenie obydwu metod pozwala na skuteczniejsze leczenie oraz krótsze przyjmowanie leków, czym unikniemy wywoływanych przez nie skutków obejmuje: ▶ Zabiegi ultradźwiękowe, które pozwalają przeniknąć do tkanki na głębokość 5 cm i tym samym pobudzić krążenie krwi oraz drenaż limfatyczny. Metoda ta ma działanie przeciwzapalne, silnie przeciwbólowe oraz zmniejsza skurcze mięśni. ▶ Terapia magnetyczna jest metodą leczenia za pomocą pola magnetycznego, które poprawia funkcjonowanie komórek i łagodzi ból. ▶ Elektroforeza jest od dawna stosowaną metodą w fizjoterapii, w której lek jest wstrzykiwany w obszar dotknięty chorobą za pomocą prądu elektrycznego. ALTERNATYWNE LECZENIE RWY KULSZOWEJ Chociaż wspomniana terapia lekami przeciwbólowymi i niesteroidowymi jest dość skuteczna, należy wspomnieć o licznych działaniach niepożądanych wywołanych przez środki farmakologiczne. Długotrwałe leczenie metodami zachowawczymi prowadzi do poważnych komplikacji oraz szkodzi naszemu organizmowi. Nie jest zatem niespodzianką, iż wielu pacjentów korzysta z alternatywnych metod leczenia rwy kulszowej, które również odznaczają sie wysoką skutecznością w łagodzeniu bólu rwy kulszowej. Chiropraktyk rwy kulszowej – leczenie tego typu jest wykonywane przez profesjonalnego kręgarza, który ma na celu wyprostowanie kręgosłupa. Zabieg ten pomaga w zmniejszeniu bólu, niwelowaniu napięcia i skurczów mięśni, które mogą wystąpić w przypadku rwy kulszowej. Akupunktura rwy kulszowej – starożytna metoda leczenia, w której rwa kulszowa jest traktowana igłami w obszarze dotkniętym bólem. Masaż rwy kulszowej – po przejściu ostrego stanu zapalnego dobrym rozwiązaniem jest dowolny rodzaj masażu (np. masaż klasyczny, masaż typu „”cupping””, akupunktura), który pozwoli zmniejszyć napięcie, złagodzić ból oraz wyeliminować dyskomfort. Masaż poprawia przepływ krwi, pomaga usunąć zatory limfatyczne oraz łagodzi ból. Masaż rwy kulszowej w połączeniu z fizjoterapią znacząco zmniejsza odczuwany ból. LEKI NA RWĘ KULSZOWĄ Istnieje mnóstwo środków naturalnych i farmaceutycznych, które łagodzą objawy rwy kulszowej oraz działają w sposób zapobiegawczy. Pacjenci po konsultacji z lekarzami zazwyczaj decydują się na jednoczesne przyjmowanie leków naturalnych i farmaceutycznych. Leki farmaceutyczne są przyjmowane przez krótki czas, ze względu na możliwość wystąpienia niepożądanych skutków ubocznych, w przeciwieństwie do naturalnych. NATURALNE LECZENIE RWY KULSZOWEJ Można również zdecydować się na kupno leków naturalnych bez recepty, np. Acuraflex. Kapsułki i krem Acuraflex są skuteczne przy łagodnych objawach lub w początkowym stadium rwy kulszowej. Umiarkowane i cieżkie przypadki korzystają ze środków farmakologicznych, traktując leki naturalne jako dodatek do terapii. Produkty Acuraflex są dostępne w kapsułkach i kremach. Kapsułki Acuraflex zawierają wyciąg z kurkuminy, który ma silne działanie przeciwzapalne, porównywalne do przepisywanych leków przeciwzapalnych. Środek zawiera również wyciąg z imbiru i żywicy kadzidła indyjskiego, którego właściwości przeciwzapalne są znane ze swojej skuteczności. Acuraflex zawiera wapń i magnez oraz witaminy B1 i B6, które są istotne dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego oraz pracy mięśni. Krem Acuraflex zawiera wysokiej jakości olejki, witaminę E, aloes, pieprz cayenne, miętę, których właściwości przeciwbólowe przynoszą natychmiastową ulgę oraz odżywiają skórę. Krem należy wcierać w obolałe miejsce – zawiera składniki ziołowe, takie jak kurkuma, imbir, aloes i wiele innych, które mają działanie przeciwzapalne. Kapsułki i krem nie powodują skutków ubocznych i mogą być łączone z innymi lekami. Znajdź najlepszy krem na ból rwy kulszowej. JAK ZAPOBIEGAĆ BÓLOWI RWY KULSZOWEJ? Powstrzymanie bólu rwy kulszowej nie zawsze jest możliwe – przyczyny bólu są bardzo zróżnicowane, uwarunkowane stylem życia oraz dbaniem o zdrowie danej osoby. Opcje są dwie – albo unikamy bólu albo pokonujemy go przy najmniejszej liczbie powikłań, jak to możliwe. Oto niektóre z działań, które pomagają w zapobieganiu bólu rwy kulszowej: Regularne ćwiczenia rwy kulszowej – podczas ćwiczeń należy zwrócić uwagę na mięśnie tułowia (mięśnie brzucha i pleców) oraz pośladków, które są niezbędne do prawidłowej postawy i bezbolesnego kręgosłupa. Ćwiczenia na rwę kulszową mogą być wykonywane w domu po przejściu ostrej fazy zapalenia. Ćwiczenia na rwę kulszową w znaczący sposób obniżają odczuwanie bólu, zwiększają krążenie krwi oraz zmniejszają ból lędźwi. Najczęstsze ćwiczenia dotyczą rozciągania pleców oraz wzmocnienia mięśni brzucha i pleców. Ćwiczenia na rwę kulszową muszą być dostosowane do każdego pacjenta indywidualnie. Zwróć uwagę na postawę podczas siedzenia – wybierz fotel z dolnym oparciem pleców, podłokietnikami i obrotową podstawą. Jeśli nie masz takiego krzesła, połóż mniejszą poduszkę za plecami. Naucz się używać swojego ciała tak, aby go zbytnio nie obciążać – jeśli stoisz długo, od czasu do czasu połóż jedną nogę na krześle lub małym pudełku. Kiedy podnosisz coś ciężkiego, pozwól, aby dolne kończyny wykonywały większość pracy. Bądź aktywny, więcej się ruszaj i prowadź zdrowy tryb życia – odżywiaj się żywnością bogatą w witaminy i minerały, nie zapominając przy tym o kontrolowaniu ilości spożywanej soli. Ograniczaj spożywanie pokarmów tłustych, smażonych i wędzonych, a także kawy i mocnej herbaty. Unikaj stresu, naucz się kontrolować swoje emocje Unikaj wyziębiania organizmu Kontroluj swoją wagę – nadwaga nie służy prawidłowej pracy organów i układów naszego organizmu Tutaj możesz przeczytać więcej o najlepszym leczeniu rwy kulszowej bez recepty